مـحمد خــواجــوئــى

نگاه رسانه های عربی به سفر احمدی نژاد به نیویورک

گروه تحقیق و تفسیر خبر- سفر اخیر محمود احمدی نژاد رییس جمهوری اسلامی ایران به نیویورک علاوه بر بازتاب گسترده آن در رسانه های غربی، در رسانه های عربی منطقه نیز به صورت قابل توجهی بازتاب داشت.

البته رسانه های عربی در روزهای ابتدایی سفر احمدی نژاد به نیویورک، چندان به این سفر و دیدارها و مصاحبه های رییس جمهوری اسلامی ایران نپرداختند. اما سخنرانی احمدی نژاد در مجمع عمومی سازمان ملل که در روزهای پایانی حضور وی در نیویورک انجام گرفت، به شکل گسترده ای در رسانه های دیداری و نوشتاری عرب بازتاب گسترده ای داشت.

در مجموع می توان نوع خطوط خبری و تحلیلی این رسانه ها را در قبال سخنرانی احمدی نژاد در مجمع عمومی سازمان ملل در سه دسته تقسیم بندی و تحلیل کرد:

1- تمرکز بر موضوع یازده سپتامبر

با نگاهی گذرا به سرخط خبرها و تحلیل های صورت گرفته در رسانه های عربی پیرامون اظهارات احمدی نژاد در سازمان ملل در می یابیم که این رسانه ها به شکل قابل توجهی آن بخش از اظهارات وی که درباره حادثه 11 سپتامبر بود را بیش از محورهای دیگر سخنان وی برجسته کردند.

نکته قابل توجه دیگر این است که این رسانه ها سخنان احمدی نژاد در خصوص موضوع 11 سپتامبر را نه به شکل واقعی آن که به صورت ارائه چند سناریو توسط احمدی نژاد ارائه شد، مطرح کردند؛ بلکه تلاش کردند که تنها یکی از سناریوها (دخالت آمریکا در این حادثه) را به عنوان سخن اصلی احمدی نژاد معرفی کنند. به طوری که این جمله تیتر اول اکثر رسانه های عربی شد: "احمدی نژاد: حادثه یازده سپتامبر کار آمریکا بوده است".

2- تقابل ایرانی-آمریکایی

رسانه های عربی پس از اینکه تلاش کردند که آن بخش از اظهارات احمدی نژاد که آمریکا را مسئول حادثه یازده سپتامبر دانسته بود را برجسته کنند با استفاده از این موضوع، بخش دوم عملیات رسانه ای خود را صرف تلاش برای نشان دادن تقابل ایرانی-آمریکایی کردند.

به عنوان مثال شبکه تلویزیونی الجزیره لحظاتی پس از اظهارات احمدی نژاد در خصوص یازده سپتامبر با وجود اینکه هنوز سخنان وی تمام نشده بود، طی تماس مستقیم از طریق ماهواره با فیلیپ کراولی سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا تلاش کرد تا موضع رسمی آمریکا را از وی جویا شود.

این خط خبری بویژه پس از واکنش باراک اوباما به سخنان احمدی نژاد میزان و شدت بیشتری گرفت.

به عنوان مثال بسیاری از رسانه های نوشتاری عرب نیز با انتخاب تیترهای دو قسمتی همچون: "احمدی نژاد: حادثه یازده سپتامبر کار آمریکا بود/اوباما: سخنان احمدی نژاد وقیحانه بود" تلاش کردند که این موضوع را تبدیل به عامل تنش آفرین جدید در روابط ایران و آمریکا نشان دهند.

3- تاثیر منفی اظهارات احمدی نژاد بر دور جدید مذاکرات هسته ای

یکی دیگر از محورهای قابل توجه رسانه های عربی در خصوص اظهارات احمدی نژاد این بود که آنها تلاش کردند تا با نشان دادن "بحران جدید" در روابط ایران و آمریکا این گونه نتیجه بگیرند که سخنان احمدی نژاد در خصوص یازده سپتامبر تاثیر منفی بر دور جدید مذاکرات هسته ای ایران با گروه 1+5 خواهد گذاشت.

بر این اساس این رسانه ها به طرح این مساله پرداختند که تمام امیدها برای از سرگیری دور جدید گفت و گوهای هسته ای به دنبال موافقت ایران و گروه 1+5، عملا با اظهارات احمدی نژاد در خصوص یازده سپتامبر و متعاقب آن خشم مقام های آمریکایی بی نتیجه خواهد ماند

به عنوان مثال روزنامه اماراتی "گلف نیوز" درباره آنچه "اظهارات تند احمدی نژاد و اوباما علیه یکدیگر در رابطه با حملات تروریستی 11 سپتامبر" نامیده است، نوشت: "چنین اظهاراتی امیدها برای از سرگیری سریع مذاکره در زمینه برنامه تردیدآمیز هسته ای ایران را نابود کرد".

4- تلاش ایران برای تبرئه سازمان القاعده

یکی دیگر از محورهای خبری-تحلیلی برجسته در رسانه های عربی در خصوص اظهارات رییس جمهوری اسلامی ایران درباره حادثه یازده سپتامبر، این بود که آنها تلاش کردند اینگونه وانمود کنند که ایران با این اظهارات، عملا گروه تروریستی القاعده را تبرئه کرده و اینگونه از تروریسم حمایت کرده است.

بر این اساس بسیاری از این رسانه ها با اشاره به اظهارات احمدی نژاد در خصوص احتمال دست داشتن آمریکا در حادثه یازده سپتامبر این گونه نتیجه گرفتند که این اظهارات نشان دهنده جنگ طلب بودن ایران دارد.

به عنوان مثال روزنامه کویتی "عرب تایمز" در این باره نوشت: "هدف محمود احمدی نژاد رئیس جمهوری ایران از سخنرانی در مجمع عمومی سازمان ملل و همدست معرفی کردن دولت آمریکا در واقعه 11 سپتامبر 2001، تبرئه "القاعده" از این حمله تروریستی بود".

 این روزنامه افزود:" با توجه به اینکه خود گروه تروریستی القاعده مسئولیت کامل این حادثه را به عهده گرفته، چرا احمدی نژاد شان خود را به سطح وکیل مدافع یک گروه تروریستی تنزل داده است؟ احمدی نژاد عادت دارد که هرگاه جامعه بین الملل تصمیم به صراحت و شدت عمل در برنامه هسته ای ایران می گیرد، در منطقه اعلام جنگ می کند".

به نوشته عرب تایمز، حال که رئیس دولت ایران این دیدگاه را مطرح می کند، شایسته است در اقدامی متقابل، نقش تهران در جنایات بین المللی بر همگان در سطح جهان عیان و آشکار شود.  بعد از این جنجال آفرینی ها، احمدی نژاد باید بداند که جامعه بین الملل بیش از این به تهران اجازه نمی دهد که همزمان با ادامه ارعاب و تهدید سایر کشورها به جنگ، اینگونه آشکارا و علنا از تروریسم حمایت کند. مواضع احمدی نژاد در واقع یک خودکشی تعمدی است.