"يازده سپتامبر"ی که به "موزه" رفته است

               

                                         

امروز سالگرد حادثه يازده سپتامبر است. رخدادي كه نقطه شروع دوراني بود كه شايد "افراط گرايي" بهترين واژه در توصيف آن باشد.

این افراط گرایی سکه ای بود که دو رو داشت: یک روی آن "بوش" و روی دیگر آن "بن لادن".

بوش و بن لادن رهبران دو جرياني بودند كه گرچه دشمن هم بودند اما وجود هر يك بسته به وجود ديگري بود. امروز اما ديگر هيچ كدام از اين دو در صحنه نيستند؛ بوش از قدرت كنار رفته و بن لادن نيز از دنيا رفته است و اين مي تواند نويدي باشد بر پايان دهه افراط گرايي.

گرچه افراط گرایی در هر دو شکل آن هنوز از بین نرفته، اما دیگر حنای آن رنگی ندارد.

نومحافظه كاران آمريكايي پس از قريب به يك دهه كوبيدن بر طبل جنگ پس از آنكه هيچ رهاورد مثبتي از خود به جاي نگذاشتند عرصه را به رقيبي سپردند كه شعارش "تغيير" بود.

در سوي ديگر اما ديگر خبري از هياهوي القاعده نيست. چند ماه پيش زماني كه در بحبوحه "بهار عربي"، خبر كشته شدن بن لادن منتشر شد در كشورهاي عربي كسي براي او نگريست و حتي يك راهپيمايي كوچكي نيز در يادبود وي و محكوميت کشته شدن وی برگزار نشد؛ نشان از اینکه خاورمیانه امروز تشنه دموکراسی است نه افراط گرایی.

آري دنياي امروز از افراط گرايي خسته است وصلح و دموكراسي را صدا مي زند. عصر بوش و بن لادن به پايان رسيده و عصر جديدي آغاز شده است.

 یازده سپتامبر را دیگر باید در موزه ها یافت.

به یاد "شاهد حسین پور"

     

خيلي وقت نبود كه ميشناختمش، حدود سه ماه!

همسفرمان بود در سفر به سرزمين وحي، فروردين همين امسال!

12 روز اونجا باهم بودیم اما انقدر صمیمی شدیم که گویا 12 ساله با هم رفیق بودیم.

با صفا و خودموني و خنده رو بود.

خوشحال بودم دوست خوبي پيدا كردم اما همه چيز اون شب نحس تو خيابان پاسداران بهم خورد. اون مرسدس بنز بي رحمي كه تو را به يكباره از ميان ما برد.

انا لله و انا اليه راجعون

هنوز زنگ صداي شاهد تو گوشمه، واي خدا يعني ديگه شاهد پيش ما نيست؟

چه سعادتي داشت، سه ماه قبل از رفتنش، ميهمان خانه خدا بود، قريبا امروز ميهمان خود خداست!

شاهد رفتی اما یادت برای همیشه تو دلمونه!

يادش بخير، شبهايي كه با هم مي رفتيم مسجد النبي و مسجد الحرام. چه صفايي داشت!

یادش بخیر، اون شبي كه رفتيم روضه رضوان نماز بخونيم؛ يادته خيلي شلوغ بود؟ نزديك ستون توبه كه نماز خوندي بعدش جات رو به من دادي. عجیب جایی بود روضه الرضوان!

يادش بخير، مسجد قبای مدینه! یادته کلی عکس گرفتیم و از اونجا خرما خریدیم؟ عجبا که بزرگداشتت هم در مسجد قبا برگزار شد، مسجد قبای تهران! وای خدا!

يادش بخير، در طواف گرد کعبه دوشادوش هم بوديم و بعدش نماز صبح رو در خانه خدا خونديم. چه صفایی داشت، صفا و مروه!

يادش بخير، موقع قرارهامون خیلی اوقات تاخير مي كردي و وقتی میامدی با لبخند همیشگی که بر چهره ات بود عذر خواهی می کردی. بعدش چقدر می خندیدیم!

يادش بخير، اون شبي رو كه رفتيم باهم "هارديز" مدينه، "ماشروم برگر" خورديم، هر كاري كردم نذاشتي حساب كنم، گفتي حالا وقت هست، دفعه بعد شما مهمون كن، اما دريغ كه ديگه فرصتي دست نداد!

يادش بخير، مي رفتيم خريد، "هرم بلازا"، "بن داوود"،  "باوارث"، يادته برام پيراهن انتخاب كردي؟

يادش بخير موقعي كه سوار تاكسي مي شديم، چون من عربي بلد بودم بهم مي گفتي برو جلو بشين راهنماي ما باش و اگر سوالی داشتیم تو ترجمه کن!

يادش بخير، ياد شاهد بخير

شاهد! روحت شاد!

من و مولانا و ایران و آمریکا

سال 87 بود، نمايشگاه مطبوعات در مصلاي تهران. طبق روال چهره هاي علمي، سياسي، اجتماعي و ورزشي … هم براي بازديد از نمايشگاه ميامدند. در يكي از غرفه ها بود كه چشمم به پروفسور حميد مولانا استاد برجسته ارتباطات افتاد.

                      

كنجكاوي ام گل كرد كه برم پيشش و ازش سوالي بكنم. چون اون موقع بحث داغ محافل سياسی انتخابات رياست جمهوري آمريكا و رقابت اوباما و مك كين بود و ايشون هم در آمريكا حضور داشتند ترجيح دادم سوالم در اون رابطه باشه.

از پروفسور مولانا كه دو سه ماه پيش از اون موقع شده بود "مشاور رييس جمهوري اسلامي ايران" پرسيدم كه آقاي مولانا شما به عنوان "شهروند (Citizen) ايالات متحده آمريكا" در انتخابات رياست جمهوري اين كشور شركت مي كنيد؟

جناب پروفسور که ظاهرا از سوال من جاخورده بود در پاسخ گفت:  "فعلا كه آمديم اينجا نمايشگاه را ببينيم"!!

این پاسخ باعث شد برخی از افرادی که آنجا بودند و البته کمی هم باهوش تر بودند، لبخند معنا داری بزنند. 

-------------------------------------------------------------------

پ.ن: جناب پروفسور مولانا در حال حاضر مشاور رییس جمهوری ایران نیستند.

رویه جدید وبلاگ

از سال 87 که این وبلاگ رو راه اندازی کردم، معمولا روال اینطور بود که یادداشت ها و مقالاتی که در جاهای دیگر می نوشتم، نسخه ای از آن را روی وبلاگم می گذاشتم و کمتر یادداشت اختصاصی برای وبلاگم می نوشتم.

بدیهی است که نوشتن با رعایت اصول علمی و چارچوب های تحلیلی کاری مفید بوده و هست اما برخی اوقات آدم از رسمی و علمی نوشتن خسته می شه و دوست داره خارج از این چارچوب ها و قیدها به مسائل بپردازه.(البته نه اینکه بین این و اون تضادی باشه)

به همین خاطر من از امسال-یعنی سال 90- تصمیم گرفتم که رویه جدیدی را در وبلاگم پیش بگیرم. به این معنی که در کنار کارهای علمی و پژوهشی که اقتضای شغلمه می خوام از این به بعد برای وبلاگم هم اختصاصی مطلب بنویسم. به همین خاطر دیگه از این به بعد مقالات و نوشته های رسمی ام رو تو وبلاگم بازنمایش نمی کنم و اون ها رو باید در همون جاهایی که منتشر میشه بخونید (البته اگر ارزش خوندن داشته باشه!!)

بنابراین در این وبلاگ، نگاهم به رویدادها را خارج از چارچوب ها و ادبیات رسمی و علمی- که در مقالات و یادداشت های دیگرم وجود دارد- مطرح می کنم.

مهمترین ویژگی رویه جدید، کوتاه نوشتن و ساده نوشتن است.

طبیعتا نظرات شما در مورد مطالب و یادداشت هایم زاویه های جدیدی در دیدگاهم ایجاد می کنه. بنابراین نظر یا همون "کامنت" رو فراموش نکنید لطفا!/ممنون

بحران ليبي در مسير فرسايشي شدن

این مطلب را برای خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) نوشتم:

بحران ليبي در مسير فرسايشي شدن

 

گروه تحقيق و تفسير خبر- نگاهي كلي به وضعيت كنوني ليبي روشن مي سازد كه ميان موافقان و مخالفان حكومت نوعي موازنه قوا شكل گرفته است؛ به گونه اي كه هر دو طرف با وجود داشتن قدرت براي دفاع از خود، توانايي غلبه كامل بر طرف ديگر را ندارد.

هفته گذشته كه با پيوستن بخش هايي از ارتش ليبي به صف مخالفان حكومت، بسياري از شهرهاي مهم يكي پس از ديگري از كنترل حكومت خارج و عملا طرابلس پايتخت، تبديل به آخرين سنگر براي معمر قذافي شد، بسياري مي پنداشتند كه مخالفان با همان سرعت و خيلي زود پايتخت را فتح مي كنند و بر ديكتاتوري 42 ساله قذافي پايان مي دهند؛ اما اينگونه نشد.
به نظر مي رسد سرهنگ قذافي و هوادارانش طي روزهاي اخير و پس از گذراندن روزهاي بحراني، اقدام به بازتواني خود كرده اند و درصدد بسط دوباره كنترل خود بر كشور هستند. حمله به مواضع مخالفان در شهرهاي سقوط كرده يكي از ....

تشکیل محور تهران-دمشق-ریاض

این مطلب را برای روزنامه همشهری نوشتم:(منتشر شده در ۹ آذر ۱۳۸۹)

تشکیل محور تهران-دمشق-ریاض

تشکیل محور تهران- دمشق - ریاض

ایران > سیاست‌خارجی  - محمد خواجوئی:
سیاست همیشه و در همه جا پدیده‌ای دووجهی است؛ تضاد و همگونی. به عبارتی اگر یک روی سکه سیاست، تضاد و اختلاف باشد، روی دیگر آن، تعامل و همکاری است.
روابط کشورهای خاورمیانه نیز از این قاعده مستثنی نبوده و نیست. روابط ایران- عربستان از یکسو و عربستان- سوریه از سویی دیگر در سال‌های اخیر به روشنی روایتگر دوگانگی تضاد و تعامل در این عرصه بوده است. این بار گویا نوبت به تعامل رسیده است. تحولات کنونی لبنان، بیش از هر عامل دیگری باعث شده تا منافع تهران، دمشق و ریاض در یک مسیر به هم گره بخورد و این کشورها ناگزیر به انتخاب روی تعامل سکه سیاست به جای روی تضاد آن شوند.

در روزها و هفته‌های اخیر...

ادامه نوشته

رييس جمهوري آينده مصر كيست؟

این مطلب را برای خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) نوشتم:

رييس جمهوري آينده مصر كيست؟

گروه تحقيق و تفسير خبر- گرچه مصر طي روزهاي اخير درگير برگزاري انتخابات پارلماني بود اما مهمترين موضوعي كه بر فضاي سياسي اين كشور سايه افكنده، موضوع انتخابات سال آينده رياست جمهوري و جانشيني احتمالي حسني مبارك است.

سرزمين پر رمز و راز مصر روزگار پر التهابي را پشت سر مي گذارد. هماوردي موافقان و مخالفان دولت در اين كشور هر روز ابعاد جديد و پيچيده تري مي گيرد و آينده سياسي اين كشور را در هاله اي از ابهام فرو مي برد.
گرچه اين كشمكش ها سال هاست كه ادامه دارد اما طي يك سال اخير بويژه پس از مطرح شدن موضوع بيماري 'حسني مبارك' و احتمال كنار رفتن وي از قدرت، اين تنش ها شكل جديدي به خود گرفته است. موافقان نگران اند كه ....
ادامه نوشته

فصل جديد در حيات سياسي عراق

این مطلب را برای خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) نوشتم:

فصل جديد در حيات سياسي عراق

گروه تحقيق و تفسير خبر- با پايان يافتن بن بست سياسي هشت ماهه در عراق و انتخاب پست هاي رياستي، اينك اين كشور در مرحله حساس و سرنوشت ساز انتخاب كابينه دولت آينده قرار گرفته است.

'جلال طالباني' رييس جمهوري عراق پنجشنبه گذشته (4 آذر-25 نوامبر)، 'نوري مالكي' را به صورت رسمي مامور تشكيل كابينه آينده اين كشور كرد.
طبق قانون اساسي عراق، رييس جمهوري اين كشور بايد فردي را از بزرگترين فراكسيون پارلمان به عنوان نخست وزير مامور تشكيل كابينه كند. به رغم اينكه گروه تحت رهبري مالكي در انتخابات عراق تنها توانسته بود 89 كرسي از 325 كرسي پارلمان را كسب كند اما اين گروه توانست با ائتلاف با برخي گروه ها، بزرگترين فراكسيون را با نام 'همپيماني ملي' با 159 كرسي تشكيل دهد.
مالكي 30 روز فرصت خواهد داشت تا وزرا را از ميان ...
ادامه نوشته

انتظارات متقابل تهران و بيروت

این مطلب را برای خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) نوشتم:

انتظارات متقابل تهران و بيروت

 گروه تحقيق و تفسير خبر- به دنبال سفر تاريخي 'محمود احمدي نژاد' رييس جمهوري اسلامي ايران به لبنان، 'سعد حريري' نخست وزير اين كشور امروز شنبه ششم آذر ماه به تهران سفر مي كند.

سعد حريري در اين سفر دو روزه كه اولين سفر رسمي وي به ايران در جايگاه نخست وزيري لبنان نيز هست، هياتي متشكل از مقام هاي بلندپايه شامل هفت وزير كابينه اين كشور را همراه خود دارد و قرار است با مقام هاي ارشد جمهوري اسلامي از جمله رييس جمهوري و معاون اول وي ديدار و گفت و گو كند.
نخست وزير لبنان در اين سفر دو هدف عمده را دنبال مي كند: يكي گسترش مناسبات دوجانبه و ديگري رايزني در خصوص تحولات پر التهاب كنوني لبنان كه شايد در موقعيت كنوني هدف دوم براي حريري حساس تر و مهم تر باشد.
پر بيراه نيست اگر بگوييم كه سفر امروز حريري به تهران نتيجه مستقيم ....
ادامه نوشته

آينده پرابهام ناتو در افغانستان

این مطلب را برای خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) نوشتم:

آينده پرابهام ناتو در افغانستان

گروه تحقيق و تفسير خبر- نشست سران كشورهاي عضو سازمان پيمان آتلانتيك شمالي (ناتو) در ليسبون درحالي برگزار شد كه افغانستان و ماموريت ناتو در اين كشور يكي از موضوعات اصلي مورد بحث و بررسي در اين اجلاس بود.

برنامه كاهش تدريجي نيروهاي ناتو در افغانستان و نيز پشتيباني از واگذاري مسئوليت امنيت اين كشور به دولت آن در سال 2014 از موضوعات مطرح اين نشست در خصوص افغانستان بود.
با گذشت حدود 10 سال از حمله نيروهاي اين سازمان به خاك افغانستان، وضعيت سياسي و امنيتي اين كشور بيانگر اين است كه نه تنها اوضاع امنيتي اين كشور بهبود نيافته، بلكه...

ادامه نوشته

رژيم حقوقي درياي خزر؛ ضرورت ها و الزام ها

این مطلب را برای خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) نوشتم:

رژيم حقوقي درياي خزر؛ ضرورت ها و الزام ها

گروه تحقيق و تفسير خبر- رژيم حقوقي درياي خزر در حالي همچنان محل بحث و مذاكره كشورهاي ساحلي اين دريا قرار دارد كه توجه هر چه بيشتر به رعايت اصل انصاف و نيز معاهده هاي پيشين در اين زمينه، گام مهمي در رسيدن به توافقي جامع خواهد بود.

سومين نشست سران كشورهاي ساحلي درياي خزر قرار است پنجشنبه 27 آبان ماه جاري در باكو پايتخت جمهوري آذربايجان برگزار شود.
حدود سه سال پيش در مهر ماه 1386، تهران ميزبان دومين نشست سران كشورهاي ساحلي درياي خزر بود و شش سال پيش از آن در سال 1380 نيز نخستين نشست در عشق آباد پايتخت تركمنستان برگزار شد.
مهمترين موضوع مورد بحث رهبران كشورهاي ساحلي در نشست پيش رو، موضوع رژيم حقوقي درياي خزر است كه با وجود چندين سال مذاكره و چانه زني هنوز .....

ادامه نوشته

بحرین بر مدار تغییر

این مطلب را برای سرویس بین الملل روزنامه جوان نوشتم:

بحرین بر مدار تغییر

محمد خواجوئی- پر بیراه نیست اگر بگوییم انتخابات آزاد بزرگترین کابوس براي بسیاری از رهبران کشورهای عربی است. چرا که این تنها انتخابات است که می تواند به صورت عریان و مسالمت آمیز جایگاه واقعی حاکمان عرب را پیش چشم همه قرار بدهد. از همین جاست که می توان دلیل اصلی ترس برخی از این حکام از صندوق های رای را درك كرد.

انتخابات اخیر در بحرین نمونه ای روشن از تقابل خواست مردم و حکومت در عرصه اداره امور بود که صندوق های رای هرچند به صورت نسبی آن را آشکار کرد.

انتخابات سومین دوره مجلس نمایندگان بحرین که دور دوم آن هفته گذشته برگزار شد، نتایج قابل توجهی را در پی داشت. پیروزی گسترده شیعیان مخالف دولت و نیز نامزدهای مستقل در کنار ناکامی در خور تامل جریانات سلفی مهمترین شاخصه این انتخابات بود.

بر این اساس گروه شیعه «وفاق ملی» 18 کرسی و نامزدهای مستقل نیز 16 کرسی از 40 کرسی مجلس نمایندگان بحرین را از آن خود کردند. این در حالی بود که جمعیت سلفی «اصالت اسلامی» و جمعیت اخوانی «منبر اسلامی» هر یک توانستند تنها 3 کرسی را بدست آورند.

روشن شدن نتایج نهایی انتخابات و تغییرات رخ داده در آرایش نیروهای سیاسی این کشور، ضرورت درک بهتر زمینه های تحولات سیاسی و...

ISS* Troika and Crisis Management in Lebanon

این مطلب را برای وبسایت Iranreview.org نوشتم:

ISS* Troika and Crisis Management in Lebanon

Thursday, 11 November 2010

Mohammad Khajouei
Middle East Studies Expert

If conflicts and differences characterize one side of the politics coin, the other flip side is interaction and cooperation.I

This is also true about relations among Middle Eastern countries. Relations between Iran and Saudi Arabia and between Saudi Arabia and Syria in recent years attest to this fact. Now, it seems the time has come for interaction. Recent developments in Lebanon have worked as a catalyst to get Tehran, Damascus and Riyadh closer together, making all three countries choose for interaction instead of conflict. I

I• Lebanon as raison d’être of ISS troika

Saudi, Iranian and Syrian officials have been engaged in bilateral and trilateral consultations and meetings in the past weeks and days with the most important axis of those consultations being fateful developments in Lebanon.I

Lebanon is going through dire straits. The assassination of Rafiq Hariri and evidence showing that the west is using it as a means to achieve its political ends is.....I

ادامه نوشته

دادگاه بين المللي ترور حريري به دنبال چيست؟

این مطلب را برای خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) نوشتم:

دادگاه بين المللي ترور حريري به دنبال چيست؟

 

گروه تحقيق و تفسير خبر-نگاهي به عملكرد سال هاي اخير دادگاه بين المللي ترور حريري نشان مي دهد كه اين دادگاه بيش از اينكه با رويكردي حقيقي جنبه هاي پنهان و مشكوك اين ترور را كشف كند،به ابزاري در دست طرف هايي چون آمريكا و رژيم صهيونيستي براي اجراكردن مطامع سياسي آنها تبديل شده است.

با وجود گذشت بيش از پنج سال از ترور 'رفيق حريري' نخست وزير اسبق لبنان، پرونده ترور وي هنوز بسته نشده و دايما خبرهاي جديدي از اين پرونده بحث برانگيز مطرح مي شود.
اما آنچه بيش از هر چيز، طي ماه هاي اخير نقطه كانوني بحث ها شده، موضوع عملكرد دادگاه بين المللي ترور حريري است. مساله اي كه تبديل به محل اختلاف و نزاع سياسي ميان موافقان و مخالفان آن در لبنان نيز شده است.
موافقان، اين دادگاه را در جهت شفافيت و روشن شدن حقيقت و مخالفان آن را دسيسه اي عليه وحدت و مقاومت در لبنان مي دانند. آنها بر اين نظرند كه دادگاه بين المللي ترور حريري از همان بدو تشكيل بيش از اينكه به شفاف سازي پيرامون اين ترور بپردازد، زير فشار غرب قرار گرفته و هدف اصلي آنها تضعيف جريان مقاومت در لبنان و منطقه است. هدفي كه رژيم صهيونيستي نيز به دنبال آن است.
در چنين فضايي است كه....

ادامه نوشته

تل‌آویو؛ دادستان دادگاه حریری

این مطلب را برای سرویس بین الملل روزنامه جوان نوشتم:

تل‌آویو؛ دادستان دادگاه حریری

 

محمد خواجوئی - از همان زمان که دادگاه بین‌المللی ترور «رفیق حریری» نخست‌وزیر اسبق لبنان با فشار امریکا و متحدانش و همراهی «فواد سنیوره» نخست‌وزیر وقت لبنان و بدون موافقت پارلمان و رئیس‌جمهوری این کشور تشکیل شد، این دادگاه بیش از اینکه تلاش کند با رویکردی حقوقی، ابعاد پنهان و مشکوک این ترور را کشف کند، تبدیل به ملعبه‌ای در دستان برخی قدرت‌ها شد تا از این طریق به اهداف و مطامع سیاسی خود دست یابند.

تکیه بر شهادت شاهدان دروغین در متهم کردن سوریه، برخورد نکردن با این شاهدان که جریان پرونده را منحرف ساخته بودند، ایراد اتهام به حزب‌الله بدون شواهد و دلایل مستند، بی‌توجهی و عدم رسیدگی به مدارک و شواهدی که اسرائیل را متهم به دست داشتن در این ترور می‌کند و نیز درز اطلاعات و تحقیقات به خارج دادگاه، همه نشانه‌هایی مبنی بر بی‌کفایتی و البته سیاست‌زدگی دادگاه بین‌المللی ترور حریری است. در این میان رژیم صهیونیستی نیز که همواره به عنوان دشمن دیرینه لبنان و حزب‌الله، نقش سلبی در تحولات این کشور بازی کرده، این بار نیز با ....

ادامه نوشته

ایران؛ عامل ثبات منطقه

این مطلب را برای روزنامه همشهری نوشتم (منتشر شده در ۱۱ آبان ۸۹):

 

ایران؛ عامل ثبات منطقه

ایران؛ عامل ثبات منطقه

ایران > سیاست‌خارجی  - محمد خواجویی:
طرح‌ ادعاهای بی‌مورد گویا کار روزمره بسیاری از رسانه‌های غربی درباره ایران شده است.

 اغراق نیست اگر بگوییم طی سال‌های اخیر روزی نبوده که این رسانه‌ها خبرها و گزارش‌هایی را که به طرح ادعاهایی در زمینه نقش منفی ایران در منطقه به‌ویژه در میان همسایگانی همچون عراق و افغانستان می‌پردازند، منتشر نکنند.
در همین راستا در روزها و هفته‌های اخیر شاهد جوسازی برخی رسانه‌های غربی درخصوص نقش ایران در منطقه به‌ویژه در دو کشور افغانستان و عراق بوده‌ایم.

اما به راستی ایران چه نقشی در کشورهای همسایه خود، عراق و افغانستان بازی می‌کند؟ آیا همانطور که برخی مدعی‌اند ایران یکی از موانع جدی دولت‌سازی‌ و رسیدن این کشورها به شرایط باثبات سیاسی است یا خیر؟ به‌طور کلی مطلوب‌ترین گزینه برای ایران چیست؛ عراق و افغانستان بی‌ثبات و ضعیف یا باثبات و قدرتمند؟

سقوط حکومت ارتجاعی و دهشت افکن طالبان در افغانستان و نیز سقوط رژیم دیکتاتوری بعثی در عراق که طی 35 سال حاکمیت خود، بحران افکنی‌های متعددی در داخل و خارج این کشور داشت، نقطه عطف مهمی به‌ویژه برای همسایگان این دو کشور و بالاخص ....

ادامه نوشته

ایران و آمریکای لاتین/گسترش محور جنوب-جنوب

این مطلب را برای روزنامه همشهری نوشتم (منتشر شده در ۹ آبان ۸۹):

ایران و آمریکای لاتین

گسترش محور جنوب-جنوب

گسترش محور جنوب - جنوب

ایران > سیاست‌خارجی  - محمد خواجویی:
یکی از مهم‌ترین تغییراتی که در قرن ٢١ اتفاق افتاده است، گذر از جهان تک قطبی است؛ جهانی که نه با تسلط یک، دو، یا چند قدرت، بلکه با چندین بازیگر که ابزارهای قدرت را به دست گرفته‌اند، ادامه حیات می‌دهد (ریچارد هاس _ رئیس شورای روابط خارجی آمریکا).
 
هوگو چاوز، رئیس‌جمهوری ونزوئلا هفته گذشته در چارچوب سفر دوره‌ای به برخی کشورهای اروپایی و خاورمیانه‌ای به ایران آمد. رهاورد این سفر چاوز که نهمین سفر وی به تهران نیز بود، علاوه بر تنظیم مجدد مواضع مشترک تهران-کاراکاس درخصوص مناسبات فیمابین و تحولات جهانی، امضای 11 یادداشت تفاهم همکاری بود. یادداشت تفاهم ششمین اجلاس کمیسیون مشترک همکاری‌های صنعتی ایران و ونزوئلا، یادداشت تفاهم در زمینه ال ان جی، صورت‌جلسه کمیسیون مشترک انرژی، یادداشت تفاهم همکاری در بخش نفتکش، موافقت‌نامه تشکیل شرکت مشترک نفتی، قرارداد مشارکت شرکت نفت ونزوئلا در فاز 12 پارس‌جنوبی، یادداشت تفاهم همکاری در زمینه توسعه انواع منسوجات، یادداشت تفاهم همکاری برای ساخت پالایشگاه در کشور سوریه، قرارداد همکاری در بخش پتروشیمی و انرژی، یادداشت تفاهم همکاری در زمینه تولید سالانه 6 هزار تن منیزیم در ونزوئلا و یادداشت تفاهم همکاری برای تشکیل شرکت مشترک بازرگانی بین دو کشور، به امضای وزرا و معاونین روسای جمهور دوکشور رسید.

بدیهی است که ارتقای روابط جمهوری اسلامی ایران با ونزوئلا در سال‌های اخیر را باید در راستای سیاست کلی‌تر گسترش روابط با کشورهای منطقه آمریکای لاتین که ونزوئلا نیز بخشی از آن است، بررسی و تحلیل کرد.

گرچه جمهوری اسلامی ایران طبق سیاست اصولی خود همواره اعلام کرده که خواهان روابط با تمامی کشورهای جهان براساس اعتماد و احترام متقابل است اما ....

ادامه نوشته

ايران و آمريكاي لاتين، فرصت ها و چالش ها

این مطلب را برای خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) نوشتم:

ايران و آمريكاي لاتين، فرصت ها و چالش ها

گروه تحقيق و تفسير خبر- 'عدالت خواهي' و 'مخالفت با نظام سلطه' بيش از هر عامل ديگر به نقاط اشتراكي تبديل شده كه طي سال هاي اخير روابط ايران با كشورهاي منطقه آمريكاي لاتين را نزديك تر و رو به جلو كرده است.

'اوو مورالس' رييس جمهوري بوليوي شب گذشته در چارچوب سفري سه روزه و با هدف گسترش روابط ميان دو كشور، وارد تهران شد.
قرار است در اين سفر چندين سند همكاري در زمينه هاي معدن، كشاورزي، ماشين آلات صنعتي، سيمان و مواد غذايي به امضاي مقامات دو كشور برسد.
روابط ايران و بوليوي در سال هاي اخير بسيار نزديك و متحول شده است. اين تحول از آن روست كه تا پيش از به قدرت رسيدن مورالس، به اندازه اي سطح روابط دو كشور پايين بود كه حتي بوليوي در تهران سفارتخانه نداشت.
سفر سال 2007 'محمود احمدي نژاد' به بوليوي، اولين سفر رييس جمهوري ايران، به آن كشور بود كه در جريان آن به منظور توسعه روابط، اجراي طرحهايي به ارزش يك ميليارد و يكصد ميليون دلار در لاپاز طي دوره اي پنج ساله به امضاي مقامات دو كشور رسيد.
هفته گذشته نيز 'هوگو چاوز' رييس جمهوري ونزوئلا به ايران سفر كرد. سفري كه ...

ادامه نوشته

Iran’s Preferred Option: Stability or Instability in Iraq?

این مطلب را برای وبسایت iranreview.org نوشتم:

Iran’s Preferred Option: Stability or Instability in Iraq?  I

Thursday, 21 October 2010

Mohammad Khajouei
Middle East Studies Expert

IA comparison between the role that Iraq plays in ensuring Iran’s security and national interests and that of other neighboring countries will lead us to the conclusion that Iraq plays the most important role. Its role is so crucial as to either guarantee or undermine both countries’ interests.” (Hassan Kazemi QomiIrans former ambassador to Iraq) I

A recent visit to Tehran by the Iraqi Prime Minister Nouri Al-Maleki, which was undertaken by him to gain more credit and regional support as the next prime minister of Iraq, has provided a new opportunity for certain political circles in Iraq and elsewhere in the region to renew claims about Iran’s attempt to intervene in Iraq’s internal affairs in order to destabilize that country.I I

Some analysts have described Al-Maleki’s Iran visit “different” or “extraordinary” at a time that he had already visited other regional countries like Syria, Jordan, Turkey and some of the Persian Gulf Arab states. I

During recent years, leaders of various political groups in Iraq have been visiting regional and other countries following internal deliberations in order to ..... I

ادامه نوشته

Ahmadinejad’s Lebanon Visit

این مطلب را برای وبسایت iranreview.org نوشتم:

Ahmadinejad’s Lebanon Visit

Saturday, 16 October 2010

Mohammad Khajouei
Middle East Studies Expert

I“Iranian President derided Israel at its own border.” (Le Figaro(I

Iranian President Mahmoud Ahmadinejad’s two-day visit to Lebanon, which was his first sojourn to that country, ended on Thursday, October 14, 2010, but its reverberations in Lebanon and the whole region still continue. I

The two sides signed 17 cooperation memorandums of understanding and agreements in such

The two sides signed 17 cooperation memorandums of understanding and agreements in such fields as agriculture, energy, oil and gas, commerce, handicraft, tourism, higher education, health, environment, information and communication technology, new technologies, and media which are telltale of profound ties between Tehran and Beirut. I

Impacts of President Ahmadinejad’s Lebanon visit, however, were not limited to those agreements. I

Major concern about success of his trip to Lebanon had caused his enemies to .....I

ادامه نوشته

Arab Neighboring States Forum: Opportunities and Challenges

این مطلب را برای وبسایت iranreview.org نوشتم:

Arab Neighboring States Forum: Opportunities and Challenges

Sunday, 10 October 2010

Mohammad Khajouei
Middle East Studies Expert

Sirte in Libya was venue of an extraordinary summit of the Arab League on October 9, 2010.I

Apart from ongoing conflict between Palestinians and Israelis, which constituted the main subject of the meeting, a proposal for the establishment of a forum including Arab countries and their regional neighbors was another controversial topic.I

What is Arab Neighboring Countries Forum?I

The plan for the establishment of the forum, known as Arab Neighboring Countries Policy, was proposed by the Secretary General of the Arab League Amr Mousa during the 22nd Summit of the League which convened on October 9, 2010, in Sirte, Libya. I

Based on his proposals, the forum will include Iran, Turkey, Senegal, Niger, Chad, Ghana, Mali, and Ethiopia.I

Amr Mousa stated that Arab neighboring countries should be accepted to ......I

ادامه نوشته

همراهي افكار عمومي عرب با ديدگاههاي احمدي نژاد

این مطلب را برای خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) نوشتم:

همراهي افكار عمومي عرب با ديدگاههاي احمدي نژاد

گروه تحقيق و تفسير خبر- با وجود تلاش رسانه هاي غربي درجوسازي عليه ديدگاههاي رييس جمهور ايران درخصوص واكاوي مجددعلل حادثه 11 سپتامبر، مرورنتايج برخي نظرسنجي ها ونيزنظرات كاربران تعدادي ازسايت هاي خبري عرب زبان حاكي از همراهي و هم رايي قاطع افكارعمومي جهان عرب با اين نظرات است.

درواقع استدلال موشكافانه رييس جمهوري ايران در مجمع عمومي سازمان ملل بويژ طرح سوالات اساسي درمورد علل حادثه 11 سپتامبر، بستري را فراهم ساخت تا فضاي جديدي براي طرح دوباره نظرات ، ديدگاهها و آراء عمومي در اين زمينه در رسانه هاي جهان، بويژه رسانه هاي عرب زبان فراهم شود.
پايگاه خبري الجزيره يكي از رسانه هاي عربي بود كه پس از سخنراني رييس جمهوري ايران در نيويورك با برگزاري يك نظرسنجي اينترنتي اقدام به دريافت آراء عمومي مخاطبان خود درخصوص اين ديدگاهها كرد.
اين پايگاه خبري از مخاطبان خود سوال كرده است: ' آيا سوالات احمدي نژاد درمورد حادثه 11 سپتامبر را تاييد مي كنيد؟' كه 86 درصد شركت كنندگان در نظر سنجي به اين پرسش، پاسخ مثبت داده اند.
همزمان با اين اقدام، بسياري از كاربران پايگاه هاي خبري و روزنامه هاي عرب زبان نيز ...

ادامه نوشته

نگاه رسانه های عربی به سفر احمدی نژاد به نیویورک

این مطلب را برای خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) نوشتم:

نگاه رسانه های عربی به سفر احمدی نژاد به نیویورک

گروه تحقیق و تفسیر خبر- سفر اخیر محمود احمدی نژاد رییس جمهوری اسلامی ایران به نیویورک علاوه بر بازتاب گسترده آن در رسانه های غربی، در رسانه های عربی منطقه نیز به صورت قابل توجهی بازتاب داشت.

البته رسانه های عربی در روزهای ابتدایی سفر احمدی نژاد به نیویورک، چندان به این سفر و دیدارها و مصاحبه های رییس جمهوری اسلامی ایران نپرداختند. اما سخنرانی احمدی نژاد در مجمع عمومی سازمان ملل که در روزهای پایانی حضور وی در نیویورک انجام گرفت، به شکل گسترده ای در رسانه های دیداری و نوشتاری عرب بازتاب گسترده ای داشت.

در مجموع می توان نوع خطوط خبری و تحلیلی این رسانه ها را در قبال سخنرانی احمدی نژاد در مجمع عمومی سازمان ملل در سه دسته....

ادامه نوشته

مذاكرات سازش، از ادامه اختلاف نظرها تا اميدواري آمريكا

این مطلب را برای خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) نوشتم:

مذاكرات سازش، از ادامه اختلاف نظرها تا اميدواري آمريكا

گروه تحقيق و تفسير خبر- مذاكرات باصطلاح سازش فلسطيني ها و رژيم صهيونيستي در حالي ادامه دارد كه از يك سو اختلافات دو طرف در موضوع شهرك سازي ادامه دارد و از سوي ديگر آمريكا تلاش مي كند با ارايه راه حل هاي بينابيني و نيز فراگير كردن مذاكرات، مانع از به بن بست رسيدن اين فرايند شود.  

گرچه اطلاعات روشني از مسائل مورد گفت وگو ميان رهبران فلسطيني و اسراييلي در دور دوم مذاكراتشان كه به تازگي در شرم الشيخ مصر برگزار شد، منتشر نشده اما تمامي شواهد گوياي اين است كه دو طرف هنوز بر سر موضوع اول مورد اختلاف خود به توافقي روشن دست نيافته اند. با اين وجود مقام هاي آمريكايي طي روزهاي اخير تلاش كرده اند كه اين مذاكرات را پيش رونده و اميدوار كننده توصيف كنند.

* محرمانه كردن مذاكرات، چرا؟
-----------------------------------
يكي از نكات قابل تامل در دور جديد مذاكرات سازش تصميم به محدوديت حضور رسانه ها و محرمانه تر كردن مذاكرات است. بر اين اساس تلاش شده است كه مسائلي كه در مذاكره مطرح مي شود كمتر در ديد رسانه ها قرار گيرد و بيشتر محرمانه باقي بماند.
از آنجايي كه آمريكا تمام تلاش خود را براي.....

ادامه نوشته

آمريكا و ادامه جنگ در عراق

این مطلب را برای خبرگزاری جمهوری اسلامی(ایرنا) نوشتم:

آمريكا و ادامه جنگ در عراق

گروه تحقيق و تفسير خبر- بر خلاف خروج بيشتر نيروهاي رزمي آمريكايي از عراق طي ماه گذشته، حمله به شهر فلوجه كه هشت كشته و پنج زخمي بر جاي گذاشت تاييدي بر اعلان سخنگوي پنتاگون مبني بر پايان نيافتن جنگ در اين كشور است.

بنابر گزارش الجزيره در سحرگاه امروز چهارشنبه 15 سپتامبر (24شهريور) شماري از نيروهاي آمريكايي با همراهي نظاميان عراقي به منطقه اي در شهر فلوجه ي عراق يورش برده و 13 نفر را كشته و يا زخمي كردند.
گفته مي شود كه در ميان كشته شدگان سه كودك و يك زن وجود دارد و چهار جسد به همراه دو تن از زخمي شدگان توسط نيروهاي آمريكايي به نقطه ي نامعلومي منتقل شده است. اين در حالي است كه موجي از خشم ساكنان فلوجه را در بر گرفته و هيچ پاسخي از سوي مسوولان عراقي در اين زمينه وجود نداشته است.
ادامه ي عمليات نظامي نيروهاي آمريكايي از سوي برخي تحليل گران در راستاي اظهارات «جف مورل» سخنگوي وزارت دفاع آمريكا (پنتاگون) مورد بررسي قرار گرفته است كه ....

ادامه نوشته

از دور اول تا دوم مذاكرات سازش چه گذشت؟

این مطلب را برای خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) نوشتم:

از دور اول تا دوم مذاكرات سازش چه گذشت؟

گروه تحقيق و تفسير خبر- دور دوم مذاكرات سازش ميان تشكيلات خودگردان فلسطيني و رژيم صهيونيستي در حالي قرار است امروز و فردا در شرم الشيخ مصر برگزار شود كه سايه سنگين اختلافات دو طرف پيرامون مساله شهرك‌سازي ها و چارچوب مذاكرات بر اين نشست به روشني نمايان است.

بر اساس توافق قبلي، دور دوم مذاكرات مستقيم به اصطلاح صلح ميان رهبران تشكيلات خودگردان فلسطيني و اسراييل قرار است روزهاي سه شنبه و چهارشنبه ( ‪ ۱۴و ‪ ۱۵سپتامبر ‪ ۲۰۱۰برابر با ‪ ۲۳و ‪ ۲۴شهريور ‪ (۱۳۸۹در شرم الشيخ مصر برگزار شود.

دور اول مذاكرات مستقيم پس از حدود ‪ ۲سال وقفه، با حضور -محمود عباس> رييس تشكيلات خودگردان فلسطيني و -بنيامين نتانياهو> نخست وزير اسراييل در روز پنجشنبه ‪ ۲سپتامبر ‪ ۱۱) ۲۰۱۰شهريور ‪ (۱۳۸۹در واشنگتن پايتخت آمريكا آغاز شد.

گزارش حاضر به بررسي مهمترين تحولات سياسي و امنيتي از دور اول تا دور دوم مذاكرات مي‌پردازد.

ادامه نوشته

دور اول مذاكرات صلح، واكنش ها و تحليل ها

این مطلب را برای خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) نوشتم:

دور اول مذاكرات صلح، واكنش ها و تحليل ها

گروه تحقيق و تفسير خبر- با وجود گذشت چند روز از آغاز مذاكرات مستقيم حكومت خودگردان فلسطيني و رژيم صهيونيستي در واشنگتن، اين موضوع همچنان به عنوان مهمترين رويداد منطقه اي مورد توجه رسانه ها، تحليلگران و صاحبنظران قرار دارد.

مذاكرات مستقيم به اصطلاح صلح ميان 'محمود عباس' رييس حكومت خودگردان فلسطيني و 'بنيامين نتانياهو' نخست وزير رژيم صهيونيستي روز پنجشنبه 2 سپتامبر 2010 (11 شهريور 1389) در واشنگتن آغاز شد.
از دسامبر سال 2008 و به دنبال حمله نظامي رژيم صهيونيستي به غزه مذاكرات مستقيم ميان رهبران فلسطيني و اسراييلي متوقف شده بود و اينك پس از 21 ماه رهبران دو طرف با ميانجيگري ايالات متحده گردهم آمدند تا بلكه بتوانند گره كور مذاكرات به اصطلاح صلح را باز كنند و طبق قرارشان اين مذاكرات را در مدت يك سال به سرانجام برسانند.
يك روز پيش از آغاز رسمي مذاكرات مستقيم، رهبران فلسطيني و رژيم صهيونيستي در ....

ادامه نوشته

مذاكرات صلح، جاده اي بي انتها

این مطلب را برای خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) نوشتم:

مذاكرات صلح، جاده اي بي انتها

گروه تحقيق و تفسير خبر- دور تازه مذاكرات به اصطلاح صلح فلسطيني ها و رژيم صهيونيستي در حالي آغاز مي شود كه مشخص نبودن چارچوب گفت وگوها، تشتت آراي طرفين و سرانجام دست بالا داشتن طرف صهيونيستي، انتظار نتيجه روشن از اين مذاكرات را دور از انتظار مي نمايد.

  • مقدمه
    ---------
    سرانجام پس از مدت ها رايزني و فشارهاي سياسي آمريكا، دور تازه مذاكرات مستقيم صلح ميان تشكيلات خودگردان فلسطيني و اسراييل قرار است از امروز پنجشنبه 2 سپتامبر 2010 (11 شهريور 1389) در واشنگتن آغاز شود.
    اين تصميم پس از آن اعلام شد كه نمايندگان كميته چهارجانبه صلح خاورميانه متشكل از آمريكا، اتحاديه اروپا، روسيه و سازمان ملل روز جمعه 20 اوت (29 مرداد ماه) از فلسطيني ها و اسراييل خواست تا وارد مذاكرات مستقيم شوند و به بررسي تمامي مسائل مربوط به وضعيت نهايي بپردازند.
    اين مذاكرات قرار است ميان 'محمود عباس' رييس تشكيلات خودگردان فلسطيني و 'بنيامين نتانياهو' نخست وزير اسراييل با نظارت 'باراك اوباما' رييس جمهوري آمريكا كليد بخورد.
    'عبدالله الثاني بن الحسين' پادشاه اردن و 'حسني مبارك' رييس جمهوري مصر نيز از سوي اوباما براي شركت در اين دور از گفت و گو ها دعوت شده اند.
    دو طرف در طول چهارماه گذشته مذاكرات خود را به صورت غيرمستقيم و با ميانجيگري 'جرج ميچل' نماينده ويژه اوباما در امور خاورميانه انجام مي دادند.
    اين براي نخستين بار در 21 ماه اخير خواهد بود كه ....
ادامه نوشته

مذاکرات صلح در نگاه صاحبنظران سیاسی عرب

 

مذاکرات صلح در نگاه صاحبنظران سیاسی عرب

پس از به قدرت رسیدن "باراک اوباما" در آمریکا، احیای مذاکرات صلح خاورمیانه که از سال 2008 متعاقب جنگ اسراییل علیه غزه دچار رکود شده بود، در صدر سیاست خاورمیانه ای دولت جدید آمریکا قرار گرفت.

از آن زمان تاکنون اوباما و مقام هاي جديد دستگاه سياست خارجي آمريكا بارها از ضرورت احياي مذاكرات صلح با هدف تشكيل دو دولت (فلسطين و اسراييل) سخن گفته اند و "جرج میچل" نماینده ویژه رییس جمهوری آمریکا در امور خاورمیانه بارها به منطقه سفر کرد تا بلکه بتواند زمینه مذاکرات جدید میان فلسطینی ها و اسراییلی ها را فراهم کند.

گرچه تا پيش از این عدم توافق بر سر موضوعاتي همچون وضعيت آوارگان فلسطيني، سرنوشت بيت المقدس و سرزمين هاي اشغالي 1967  مذاكرات را به بن بست كشانده بود اين بار آمريكا به دنبال اين بود كه مجددا دو طرف را قانع كند تا مذاكرات صلح را از سر بگيرند؛ هدفی که اخیرا نتیجه داد و قرار است مذاکرات مستقیم صلح روز 2 سپتامبر سال جاری (11 شهریور) در واشنگتن آغاز شود.

در این میان موافقت تشکیلات خودگردان با آغاز مذاکرات مستقیم با اسراییل پرسش های جدی را در خصوص درستی این اقدام و نتیجه آن و از همه مهمتر جایگاه سیاست مذاکره در میان مردم فلسطین و عرب و روشنفکران و صاحبنظران آن ایجاد کرده است؟

گرچه اظهار نظر پیرامون میزان محبوبیت مردمی و مشروعیت اقدامات رهبران جنبش فتح که اداره تشکیلات خودگردان فلسطینی را نیز برعهده دارند امری دشوار است اما دست کم می توان جایگاه این گروه و تفکرات و راهکارهای سیاسی آنها را در میان روشنفکران و متفکران عرب را با کنکاش در آثار آنها مورد بررسی قرار داد.

در حقیقت ما قصد داریم به این پرسش پاسخ دهیم که ....

ادامه نوشته

عراق و نياز حياتي به تشكيل دولت وحدت ملي

اين مطلب را براي خبرگزاري جمهوري اسلامي (ايرنا) نوشتم:

عراق و نياز حياتي به تشكيل دولت وحدت ملي

گروه تحقيق و تفسير خبر- ادامه تاخير در تشكيل دولت جديد در عراق آسيب هاي جبران ناپذيري از جمله ناكارامد نشان داده شدن ساختار جديد سياسي و نااميدي عراقي ها از تجربه جديد سياسي شان پس از سقوط صدام را متوجه اين كشور خواهد كرد.

دومين انتخابات پارلماني عراق ماه مارس سال جاري ميلادي (اسفند سال 1388) برگزار شد كه در آن بيش از 60 درصد از 19 ميليون واجد شرايط راي دادن شركت كردند.
برگزاري انتخابات پارلماني و حضور آزاد مردم عراق در پاي صندوق‌هاي راي، نقطه‌ي عطفي در سال‌هاي پاياني اشغالگري آمريكا در اين كشور بود.
بر اساس نتايج نهايي اعلام شده، هر يك از گروه هاي عمده سياسي عراقي توانستند بخشي از آراء را از آن خود كنند و در عين حال هيچ گروهي نيز نتوانست اكثريت آراء را كسب كند. شايد بهترين عبارت براي توصيف نتايج نهايي انتخابات اخير در عراق، 'موازنه قوا' باشد. همه چيز بيانگر اين است كه هيچ يك از گروه هاي سياسي نمي توانست به تنهايي دولت آينده اين كشور را تشكيل دهد و تشكيل دولت آينده عراق از مسير ائتلاف گروه ها با يكديگر مي گذرد. همين عامل باعث شده بازار رايزني ها و چانه زني هاي سياسي در روزهاي اخير بسيار داغ شود و مذاكرات فشرده و دشواري ميان گروه هاي پيروز در انتخابات براي تشكيل ائتلاف اكثريت در پارلمان و تشكيل دولت در اين كشور آغاز شود.
با وجود گذشت پنج ماه از انتخابات عراق و آغاز رايزني هاي گروه هاي سياسي براي ....

ادامه نوشته